35 C
Hanoi
Thứ Sáu, 19/04/2019
PETRONEWS
Đời sống Nổi bật

Từ thanh niên làng chài Lý Sơn đến ông chủ ở Solomon

Thích và chia sẻ:

Thoạt đầu anh nhờ một người quen làm visa để sang Úc, rồi từ đây tìm cơ hội sang quốc đảo Solomon tiếp cận với những ngư dân miền biển Lý Sơn bị chính quyền sở tại cầm tù do khai thác trái phép vùng biển họ quản lý.

Nửa vòng trái đất lập nghiệp

Cận Tết vừa rồi thông qua luật sư đại diện tại Việt Nam sắp xếp, chúng tôi đã có cuộc gặp doanh nhân người Việt đang khai thác và kinh doanh thủy sản tại quốc đảo Solomon Island. Với chất đặc giọng Quảng, anh niềm nở giới thiệu mình tên Võ Minh Hùng xuất thân từ làng chài ngoài huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi, đã bôn ba nhiều nơi, cuối cùng cơ duyên đưa đẩy anh vượt nữa vòng trái đất khởi nghiệp mãi quốc đảo nằm ở nam Thái Bình Dương.

Vài ba câu làm quen, anh bảo vừa có hành trình ba chặng bay nữa vòng trái đất mới có mặt tại sân bay Tân Sơn Nhất do cách trở địa lý. Còn chiều ngược lại đi bằng đường biển từ Việt Nam để đặt chân tới quốc đảo này mất 35 ngày lênh đênh. Anh trần tình nghề biển có khi vài tháng vươn khơi tìm luồng cá âu cũng là bình thường. Tôi cảm nhận đó là cách ‘ăn sóng nói gió’ mặn mòi, của người miền biển mà tôi đã từng tiếp xúc.

Tôi hỏi anh cơ duyên khiến anh vượt nữa vòng trái đất để khởi nghiệp? Đúng chất miền biển, anh ngắn gọn: ‘chuyện dài lắm em ơi để từ từ anh kể nhé’. Anh hồi nhớ, khoảng cuối năm 2016, khi ấy có nhiều thông tin ngư dân Việt trong đó có nhiều chủ tàu thuyền huyện đảo Lý Sơn bị giam giữ do khai thác bất hợp pháp tại các vùng biển do các nước ở nam Thái Bình Dương quản lý. Vi phạm này khiến  Ủy ban châu Âu (EU) rút thẻ vàng đối với thủy sản Việt Nam. Hệ lụy có thể xảy ra không chỉ các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản sang EU, mà cả ngư dân và người nuôi trồng thủy sản bất an vì theo quy định của EU, sau 6 tháng áp dụng thẻ vàng, nếu Việt Nam không thực hiện các yêu cầu mà EU nêu ra thì thủy sản Việt Nam sẽ bị rút thẻ đỏ. Như vậy toàn bộ hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam vào EU sẽ bị nghiêm cấm, ước thiệt hại của ngành thủy sản khoảng 10 tỉ USD.

Vào tù thăm tài công

“Tôi bắt đầu hành trình tìm hiểu động lực gì khiến ngư dân quê mình vượt vòng lên nam Thái Bình Dương biền biệt vài ba tháng trời quay về nhà. Chắp vá thông tin tìm hiểu, thì ra ngư dân mình chấp nhận rui ro, tù tội để khai thác trái phép hải sâm ở vùng biển Solomon, Palau và  Papua New Guinea . Không cần nhiều lời giải thích, hải sâm có giá khoảng 1,6 tỉ đồng/tấn nên nhiều ngư dân bất chấp cảnh tù tồi, giam giữ điều tra, thu giữ tàu thuyền hàng năm trời”, anh bật mí.

Chứng kiến những rủi ro này của ngư dân, xót cảnh tù đày, vì sao hải sân có giá trị mà không khai thác hợp pháp?Đầu năm 2017, anh quyết định đi tìm lời giải. Thoạt đầu anh nhờ một người quen làm visa để sang Úc, rồi từ đây tìm cơ hội sang quốc đảo Solomon tiếp cận với những ngư dân miền biển Lý Sơn quê anh bị chính quyền sở tại cầm tù do khai thác trái phép vùng biển họ quản lý. Tuy nhiên thông tin anh thu nhập được về số phận các tài công chắp vá, không đầy đủ, trong khi hành trình từ Úc để vào Solomon cũng ít người Việt đặt chân đến buôn bán kinh doanh. May thay anh, anh được một Việt tại Úc kinh doanh nghề gỗ tại Solomon chấp thuận cho đi theo. Từ đây anh lần do ra nơi giam giữ các ngư dân và anh đã đến thăm động viên họ. “Tôi khá ái ngại cho số phận của họ nên đã cất công đến dự các phiên tòa xử ba thuyền trưởng án tù từ 3-5 năm do đánh bắt trái phép. Sẵn có mối quan hệ tôi đã ra sức bảo vệ, xin giảm án cho những ngư dân quê mình”, anh nói.

Những mẻ hải sâm đầu tiên lấy lên từ biển Solomon khiến anh Hùng rớt nước mắt, sau bao nỗ lực không mệt mõi và hoài nghi. Ảnh nhân vật cung cấp.

Những bộ lạc 3 không

Những tháng ngày trên quốc đảo này, anh tận chứng kiến cuộc sống của các bộ lạc nằm rãi rác tại các hòn đảo cách đảo chính hai ngày đi tàu còn nhiều khó khăn, đúng nghĩa ba không: không điện, không nước, không điện thoại, trong khi nguồn hải sâm dồi dào vào bậc nhất vùng biển nam Thái Bình Dương chỉ sau Papua New Guinea.

Từ đây anh bắt đầu thiết lập mối quan hệ, tính đường khởi nghiệp lâu dài với các bộ lạc, bằng cách đặt vấn đề xin phép họ được cùng khai thác hải sâm trong vùng biển do các tỉnh quản lý, đồng thời anh tặng gạo cho người dân ở các đảo, hỗ trợ tiền xây bệnh viện, trang bị máy phát điện cho người dân giải trí. Công ty Hoàng Kim Việt Pacific Group Ltd ra đời từ đây. “Phải rất kiên trì và dày công thiết lập các mối quan hệ, thuyết phục xin chữ các trưởng làng họ mới đồng ý cho mình khai thác nguồn lợi thủy sản có giá trị cao này cùng họ”, anh chia sẻ.

Biển không phụ lòng người, những ngày tháng cắt sóng hai ba ngày trường trên biển để tiếp các bộ lạc, anh đã có trong tay chữ ký của các tù trưởng, chấp thuận cho khai thác cùng họ. Đồng thời, Bộ Thủy sản sở tại cho phép xuất hàng, Chính phủ  Solomon cấp visa tiếp nhận lao động từ Việt Nam. Chưa dừng ở đó, anh tiếp tục mở công ty tại quốc đảo Vanuatu (tây nam Thái Bình Dương) nơi có trữ lượng nguồn hải sân chẳng thua kém vùng biển Solomon. Để làm ăn bài bản lâu dài, hơp pháp anh quyết định thuê hẳn một luật sư bản địa để cùng đồng hành với mình trong công việc.

Trên chuyến bay từ  quá cảnh tại Singapore để về Việt Nam mới đây, anh phấn khởi thông tin những mẻ hải sâm đầu năm do các ngư dân anh đưa qua làm cùng đã đưa lên những con hải sâm ba ký có trị giá vài trăm đô. Anh trần trình để bắt được loại hải sâm loại ‘khủng’ này phải đầu tư thiết bị lặn hiện đại, chi phí cao. Để lặn độ sâu 30 mét phải đăng kí, đồng thời chính quyền sở tại đánh thuế từng độ sâu khác nhau, chứ không như xứ mình lặn sâu bao nhiêu tùy, đánh bắt bao nhiêu không quản. Chính bởi sử rạch ròi này là mầm tái tạo, nguồn lợi đáy biển không bị tận diệt.

Những ngư dân xứ biển quê anh trước giờ vươn khơi. Ảnh nhân vật cung cấp.

Ngư dân có thu nhập “khủng”

Hỏi thu nhập ngư dân làm công cho mình?Anh bảo nghề ngư không tính bằng lương công mà tính tỉ lệ phân chia với sản lượng khai thác được. Bởi vậy thu nhập mỗi người sẽ khác nhau, dù không nói ra con số cụ thể nhưng anh chăc nịch các ngư dân có thu nhập “khủng” hơn những gì họ kiếm được từ nghề biển.

Tôi hỏi hành trình sóng gió đi biền biệt như vậy, người thân có chia sẻ? Anh cười hiền rồi nói cuộc đời mình đã quyết định và làm nhiều việc táo bạo rồi nên việc bỏ công ba năm ròng để đặt chân lên quốc đảo Solomon cũng bắt đầu từ sự tò mò, quyết tâm ấy và khi đã hiểu ngư dân quê mình chấp nhận “bán mạng” vượt vạn dặm để vào vùng biển do nước khác quản lý để khai thác nên anh quyết định dấn thân khởi nghiệp tại quốc đảo xinh đẹp này. “Nhiều bạn bè cứ thấy tôi đi miết họ hoài nghi chắc tôi có bồ bịch nên mới đi nhiều như thế. Riêng vợ tôi sống chung nên hiểu tính tôi đã quyết cái gì thì làm bằng được nên luôn chia sẻ, động viên để có được ngày hôm này”, anh chia sẻ.

Khấp khởi mừng vì đã tìm được đường đi hợp pháp để ngư dân Việt không vướng vào vòng lao lý, anh về quê kết nối ngư dân ở làng biển quê mình để đưa sang khai thác hợp pháp. Thế những công việc của anh bị khựng lại khi chính quyền quê nhà vu vạ cho rằng không hợp pháp, đến khi anh đưa ra hết thảy giấy tờ mà chính phủ sở tại cấp phép, visa tiếp nhận lao động thì cơ quan quản lý lao động địa phương mới ớ ra. “Anh chặc lưỡi có một chút buồn khi mình đã dày công để giúp ngư dân sang khai thác đàng hoàng lại bị hiểu lầm. Hiện đã có nhiều ngư dân sang làm việc hợp pháp có thu nhập cao giúp gia đình. Như vậy tôi cũng cảm thấy ấm lòng rồi”, anh Hùng nói.

May thay trước đó, duyên cơ anh được gặp ông Ngô Hướng Nam, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Liên bang Australia viếng thăm Vanuatu trình quốc thư. Trong lúc phân ưu ấy, vừa rồi ông Nam đã có công điện đến các cơ quan chức năng quê anh minh định cho những việc anh làm hoàn toàn hợp pháp, đúng quy định sở tại. Thậm chí, trong công điện này còn có thông điêp xanh đối với ngành thủy sản nước nhà khi nước. Đó là qua trao đổi với Cao ủy Solomon tại Úc, họ đã cảm ơn sự nỗ lực từ Việt Nam và ghi nhận từ đầu năm 2018 đến nay không ghi nhận trường hợp ngư dân nào đánh bắt bất hợp pháp tại vùng biển Solomon. Đồng thời Chính phủ Solomon khuyến khích doanh nghiệp nước ngoài nói chung, doanh nghiệp Việt Nam nói riêng đến đầu tư và hợp tác khai thác thủy hải sản tại vùng biển Solomon.

Câu chuyện cưỡi sóng khởi nghiệp nữa vòng trái đất của người dân xứ biển đảo đã lôi cuốn tôi từ đầu, bởi tính cách “ăn sóng nói gió” và tôi thầm khâm phục sự bền bĩ, đức tin và sự chân chất của anh những mong ngư dân quê mình vì nặng nợ áo cơm, không chịu cảnh tù đày xứ người. Những người mở đường luôn gặp gập ngềnh, trắc trở nhưng niềm vui của họ chính là nụ cười người xứ biển quê mình nơi xứ người, xa ngái ấy.

Nam Trung

Thích và chia sẻ:


Viết bình luận