27 C
Hanoi
Thứ Tư, 24/07/2019
PETRONEWS
Trang chủ » Giao thông » Vì sao chậm thực hiện thu phí tự động không dừng?
Giao thông Nổi bật

Vì sao chậm thực hiện thu phí tự động không dừng?

Thích và chia sẻ:

Năm 2010, Việt Nam bắt đầu triển khai thí điểm hệ thống thu phí tự động không dừng đối với các phương tiện cơ giới tham gia giao thông đường bộ. Năm 2016, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) triển khai trên diện rộng hơn dự án thu phí không dừng và quyết định lựa chọn công nghệ nhận dạng tần số vô tuyến tự động – công nghệ RFID (Radio Frequency Identification) sử dụng sóng radio để tự động nhận diện xe cơ giới.

Với kỳ vọng về sự minh bạch trong thu phí nhằm tránh thất thoát doanh thu; giảm tối đa thời gian dừng xe; giảm chi phí nhiên liệu, chi phí in vé; thực hiện giám sát công bằng, Chính phủ đã chấp thuận triển khai hệ thống thu phí tự động không dừng (ETC) trên Quốc lộ 1 và Quốc lộ 14, tiến tới thực hiện trên tất cả các trạm thu phí BOT. Tuy nhiên, việc triển khai vẫn đang “tắc” khi các nhà đầu tư tìm đủ mọi lý do để chậm lắp đặt thiết bị, bố trí làn thu phí tự động theo kiểu “có cũng như không”.

E ngại lớn nhất là Minh bạch

Theo Bộ GTVT: Có tới 6 thành phần có thể kiểm soát được việc thu phí: Bộ GTVT, Bộ Tài chính, Bộ Công an, nhà đầu tư BOT, nhà cung cấp dịch vụ thu phí và chủ xe. Không biết có phải vì thế mà các nhà đầu tư BOT “không yên tâm” vì số lượng xe đi qua trạm được kiểm đếm chính xác, chặt chẽ và số tiền phí của chủ xe đã nộp sẽ được truyền ngay về Ngân hàng?  Lý giải của nhà đầu tư BOT cho nguyên nhân chậm trễ ký hợp đồng và triển khai dịch vụ thu phí tự động không dừng là vì không thoả mãn trong việc phân chia tỷ lệ phí quản lý giữa nhà đầu tư BOT và nhà cung cấp dịch vụ thu phí không dừng. Các nhà đầu tư BOT cho rằng: Sau bao nhiêu vất vả, tốn kém để giành được thầu và xây dựng xong con đường BOT thì Bộ GTVT lại để cho bên thứ 3 “nhảy dù” vào cùng khai thác với dự án thu phí tự động không dừng ETC, chia sẻ phí quản lý của BOT. Việc số tiền thu phí tự động không dừng được chuyển hết vào tài khoản của Công ty TNHH Thu phí tự động  VETC, sau khi trừ phần thu của VETC thì tiền phí còn lại mới được chuyển cho nhà đầu tư BOT là vướng mắc rất lớn. Theo các nhà đầu tư BOT: Gặp rủi ro trong thu phí thì nhà cung cấp dịch vụ ETC chỉ mất vài phần trăm doanh thu trong khi nhà đầu tư BOT còn phải đối mặt với nhiều khó khăn và tốn nhiều chi phí khác cho địa phương, người dân và ngân hàng tài trợ vốn.

Tiến độ ETC cũng ùn tắc như BOT đặt sai vị trí

Sau 2 năm triển khai trên diện rộng, tính tới tháng 8/2018, Công ty TNHH Thu phí tự động VETC mới vận hành thương mại 2 làn được 24/28 trạm thuộc dự án thu phí ETC trên QL1 và đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên (Giai đoạn 1).  Số xe được dán thẻ cũng mới chỉ đạt khoảng trên 25% số xe ô tô đang lưu thông. Trong khi đó, theo lộ trình của Chính phủ, kể từ cuối năm 2019, việc thu phí tự động không dừng sẽ áp dụng trên tất cả các làn xe của các trạm thu phí trên toàn quốc, bỏ hoàn toàn barier. Với tiến độ này thì việc không hoàn thành theo lộ trình là điều rất có thể xảy ra, vì trung tuần tháng 01/2019, chạy xe trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng vẫn phải trả tiền mặt do chưa có làn thu phí ETC. Thậm chí đây vẫn là cao tốc thu phí 2 dừng: Dừng để ấn nút nhận thẻ (đầu vào) và dừng trả thẻ, trả tiền phí (đầu ra).

Với lộ trình của Chính phủ  về triển khai thu phí ETC thì đây chính là một “chùm khế ngọt” mà nhiều nhà đầu tư dịch vụ muốn giành. Giai đoạn 1, đã có 3 nhà đầu tư dự án thu phí không dừng: Liên danh Tassco-VETC (2016), Vietinf (2016) và Viettel (2017) và tất cả đều được chỉ định thầu. Dự án thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ tự động không dừng giai đoạn 2 sẽ thực hiện với 44 trạm thu phí đường bộ trên toàn quốc. Trong đó, có 11 trạm trên QL1 và đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên và các trạm nằm trên các tuyến quốc lộ khác. Tổng cục Đường bộ cũng đã phê duyệt 4/7 nhà đầu tư trúng sơ tuyển dự án thu phí dịch vụ ETC giai đoạn 2.

Giải pháp căn cơ cũng là Minh bạch

Lợi ích dành cho chủ xe của công nghệ thu phí không dừng ETC là rất rõ ràng. Chủ xe, nhất là những người làm kinh doanh vận tải, có thể dễ dàng kiểm soát chi phí và cả hoạt động đi lại của các phương tiện do mình quản lý. Các trạm thu phí cũng hưởng nhiều lợi ích từ công nghệ này. Một trong những ưu điểm mà thu phí tự động không dừng mang lại là tính minh bạch trong quản lý. Công nghệ thu phí tự động không dừng là công cụ hữu hiệu để cơ quan quản lý nhà nước và các nhà đầu tư BOT, các nhà cung cấp dịch vụ ETC cùng kiểm soát việc thu phí và lưu lượng xe qua trạm.

Vấn đề minh bạch trong thu phí BOT càng nóng hơn khi các cơ quan quản lý đã phát hiện những trạm BOT sử dụng phần mềm trái pháp luật để trốn thuế (dự án BOT TP. HCM – Trung Lương) hay khai giấu doanh thu tới nửa tỷ đồng mỗi ngày như trạm BOT tuyến cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ… Các vi phạm như: tính sai thời gian thu phí theo hướng kéo dài, tăng cao tổng mức đầu tư, giấu doanh thu, trốn thuế,…là những vi phạm sẽ được vạch trần bằng những con số thuyết phục nếu được minh bạch qua việc áp dụng công nghệ thu phí tự động ETC.

Để chống độc quyền trong triển khai dịch vụ thu phí ETC, Bộ GTVT khuyến khích các nhà đầu tư tham gia cung cấp dịch vụ thu phí tự động không dừng sử dụng cùng công nghệ RFID. Các nhà đầu tư BOT thông qua đàm phán, đấu thầu sẽ tự quyết định việc sử dụng dịch vụ của nhà cung cấp phù hợp. Chính phủ cũng quyết định việc thu phí ETC sẽ không được làm tăng mức phí sử dụng đường bộ, kể cả đối với các dự án BOT do địa phương quản lý.

Đến hôm nay, việc thực hiện thu phí điện tử không dừng ETC đã là việc không thể dừng. Với việc dán thẻ Etag cho hơn 2 triệu xe ô tô, với việc đầu tư, lắp đặt thiết bị cho tất cả các làn xe của tất cả các trạm thu phí giao thông trên toàn quốc trong thời gian 11 tháng còn lại là một khối lượng khổng lồ. Cách đây hơn một năm, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu dừng thu phí đối với các dự án BOT nếu không triển khai đúng lộ trình thu phí tự động không dừng theo Quyết định 07/2017/QĐ-TTg. Liệu có dự án BOT nào bị dừng thu phí do chậm trễ thực hiện không?

Lê Nguyên Hợp

Thích và chia sẻ:


Viết bình luận