30 C
Hà Nội
Thứ Bảy, 15/08/2020
PETRONEWS
Trang chủ » Nổi bật » CẦN RÀ SOÁT THAY ĐỔI NHANH VÀ KỊP THỜI VIỆC QUẢN LÝ ĐIỀU HÀNH XĂNG DẦU TRONG TÌNH HÌNH MỚI
Năng lượng Nổi bật Sự kiện nóng Xăng dầu

CẦN RÀ SOÁT THAY ĐỔI NHANH VÀ KỊP THỜI VIỆC QUẢN LÝ ĐIỀU HÀNH XĂNG DẦU TRONG TÌNH HÌNH MỚI

Thích và chia sẻ:

Chúng ta ai cũng biết, xăng dầu (XD) là hàng hóa thiết yếu, giá XD tăng là cước phí tăng, hàng hóa cũng tăng theo. Tuy nhiên chúng ta cần có giải pháp để sao cho tình hình kinh doanh (KD) được ổn định, tránh tình trạng doanh nghiệp (DN) phàn nàn cơ chế quản lý,cửa hàng XD đóng cửa và tranh mua dành bán giữa các DNXD, tránh tình trạng phát sinh nhiều tin đồn XD khan khiếm, người dân đổ xô đi mua về cất trữ gây nguy hiểm, làm xáo trộn đời sống xã hội…

Với tình hình kinh doanh XD như hiện nay, cách tính giá cơ sở XDđang áp dụng từ trước đếnnay xem ra không còn phù hợp nữa, cần sửa đổi trên cơ sở các yếu tố chi phí hình thành từ nhiều nguồn, nhất là 2 nguồn trong nước là Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn và Dung Quất cùng với nguồn nhập khẩu để đảm bảo ổn định tình hình KD cũng như đảm bảo quyền lợi cho cả hệ thống các DNKDXD được ổn định!

Thời điểm năm 2014, việc xây dựng giá cơ sở XD được hình thành trên các yếu tố chi phí liên quan đến nguồn XD nhập khẩu là chính. Lượng XD được sản xuất trong nước chỉ chiếm khoảng 30% tỷ trọng XD sử dụng trong cả nước, chủ yếu đóng vai trò điều tiết và giá bán tương đương giá XD nhập khẩu, cho nên công thức tính giá cơ sở lúc bấy giờ cũng tương đối phù hợp với nguồn cung.

Giá cơ sở xăng dầu từ nguồn nhập khẩu được xác định bằng= {Giá CIF + chi phí thuế nhập khẩu + chi phí thuế tiêu thụ đặc biệt} nhân (x) Tỷ giá ngoại tệ + Thuế giá trị gia tăng + Chi phí KD định mức + mức trích lập Quỹ Bình ổn giá + Lợi nhuận định mức + Thuế bảo vệ môi trường (+) Các loại thuế, phítheo quy định.
Tuy nhiên công thức này cần được Liên bộ Tài chính- Công thương (Liên bộ) sớm rà soát, đề xuất sửa đổi bổ sung để đảm bảo phù hợp với tình hình thực tế hiện nayđã hình thành nhiều nguồn cung và việc bán buôn luôn cạnh tranh quyết liệt giữa các công ty lọc dầu và với 37 công ty đầu mối nhập khẩuXD.

Thời gian vừa qua đã có sự thay đổi lớn trong cơ cấu sản xuất, KD mặt hàng XD trong nước nên giá cơ sở dựa trên nguồn hàng nhập khẩu không còn phù hợp.Bên cạnh đó Hiệp định thương mại FTA dẫn đến có nhiều mức thuế suất nhập khẩu XD khác nhau từ các thị trường, khu vực được hưởng ưu đãi về thuế quan, cùng với hiện nay quy mô sản xuất XD trong nước chiếm 70-75% tổng nguồn cung cho thị trường trong nước và tương lai có thể lên đến 85%. Các thương nhân KD xuất nhập khẩu XD chủ yếu mua từ nguồn sản xuất trong nước.

Tình hình trên đã nẩy sinh ra sự cạnh tranh mang tính đối chội so kèo nhau giữa DN đầu mối KDXDvà DN là đầu mối sản xuất XD. Từ đó đã tạo ra song song 2 đối tượng trữ hàng và luôn trông chờ vào việc tăng, giảm giá bán lẻ theo chu kỳ của Liên bộ.

Với việc quy mô sản xuất XD trong nước chiếm từ 30% trước đây lên 75% như hiện nay đã làm cho việc trữ hàng để hưởng chênh lệch giá của cả hệ thống trong nước bị tăng lên thêm tăng 45% nữa. Từ khi việc vận hành thương mại của các nhà máy lọc dầu đi vào hoạt động đến nay, tâm thế của các đầu mối sản xuất XD là họ luôn tích cực tồn trữ chờ tăng giá và các công ty đầu mối KDXD cũng luôn luôn tích tồn trữ để hưởng lợi.Điều này đã góp phần làm cho thị trường XD bị khan khiếm, dẫn đến các đại lý bán lẻ rất khó tiếp cận nguồn hàng, nhất là thời điểm sắp điều chỉnh giá bán lẻ dự đoán có xu hướng tăng. Theo đà này đối tượng chịu thiệt thòi nhất là đại lý bán lẻ, kế đến là các DN vừa là đầu mối vừa KD bán lẻ XD.

Minh chứng là hiện nay Petrilmex với hơn 50% thị phần, kế đến là PV oil chiếm 20% thị phần, qui mô KD lớn như thế và KD trong thời kỳ giá XD thế giới giảm sâu dao động từ 25-40USD/thùng, lẽ ra là cơ hội để các DNKDXD này tăng lợi nhuận nhưng điều nghịch lý là cả 02 đơn vị nàyđều lỗ, kể cả hàng chục ngàn DN bán lẻ cũng đều bị lỗ nặng?!

Theo báo cáo tài chính quý I/2020 PV Oil lỗ ròng 538 tỷ, Petrolimex lỗ kỷ lục 1.813 tỷ đồng. Cả hai đều ảnh hưởng lớn khi giá XD xuống thấp(!)

Hàng ngàn DN bán lẻ XD lên Hội KDXD và Diễn đàn XD trên facebook liên tục nêu những khó khăn và luôn than thở kêu lỗ nhưng chưa có bất kỳ động thái nào từ Liên bộ can thiệp mang tính giải pháp và hy vọng. Điều nghịch lý là DN kinh doanh chứ không phải làm từ thiện mà bán lỗ vẫn bị Nhà nước bắt buộc phải nhập hàng về bán.

Trong khi Liên bộ quy định giá bán lẻ nhưng không quy định giá trần và giá sàn trong giá bán buôn cho các công ty đầu mối. Từ hệ quả trên đã tạo kẽ hở cho các công ty đầu mối tác oai tác quái nâng giá bán buôn lên cao tuỳ thích để giảm lỗ hoặc tăng lợi nhuận, thậm chí họ nâng giá bán buôn hiện nay cao bằng giá bán lẻ để hưởng lợi, đồng thời đây là công cụ của các công ty đầu mối sử dụng thường xuyên gây tác động mạnh làm cho các DN là đại lý bán lẻ hạn chế mua hàng để các công ty đầu mối tăng cường tồn trữ hưởng lệch lệch khi tăng giá…Khi giá bán buôn tăng mà giá bán lẻ được quy định giữ nguyên đồng nghĩa với việc hoa hồng các đại lý bị bóp nghẹt.

Trong gần một tháng đã qua chiết khấu hoa hồng đại lý rất thấp, có thời điểm hoa hồng là 0đ (không đồng) hoặc âm. Lẽ ra giá dầu thế giới thấp thì hoa hồng đại lý phải ở mức cao và DN KD có lãi mới đúng quy luật giá cả, vì giá thành XD thấp thì lợi nhuận phải cao nhưng do giá bán lẻ quy định không còn phù hợp dẫn đến càng bán càng lỗ. Tuy nhiên do quy định XD là mặt hàng bình ổn nên bắt buộc DN bán lẻ phải mua hàng về bán, không được đóng cửa,mặc dù biết lỗ vấnb bán, đó là điều trái quy luật trong KD. Dù vậy, một số DN bán lẻ vẫn không nhập được hàng dẫn đến khá nhiều nơi cửa hàng đóng cửa trải dài cả ba miền Bắc, Trung và Nam do hết XD thật sự, kể cả những cửa hàng ngay tại Thủ đôHà Nội. Đó là những nguyên nhân trực tiếp gây ra lũng đoạn thị trường XD hiện nay…

Thiết nghĩ, cùng là DN nhưng trong quản lý điều hành cơ quan chức năng lại ưu ái cho các công ty đầu mối được quyền quyết định về giá một cách tự do, không bị khốn chế bởi giá trần và giá sàn trong giá bán buôn nên đã liên tục tạo ra hệ luỵ hiện nay là XD khan hiếm và làm cho việc KD của các DN luôn đối chọi và mâu thuẩn với nhau trong việc tranh dành nguồn hàng gây thiếu công bằng, không khách quan và thị trường luôn bất ổn. Đã gọi là chiết khấu nhưng chiết khấu bằng 0, thậm chíbị âm thì từ chiết khấu có còn ý nghĩa nữa không?

Từ những bất ổn và mâu thuẩn đã phân tích trên cho thấy công thức tính giá cơ sở hiện nay có vấn đề.
Theo tôi, giá cơ sở đang áp dụng cần xác định chi tiết thêm từng mức thuế nhập khẩutừ các nguồn khác nhau để làm hệ số đưa vào công thức tính. Bên cạnh đó cần bắt buộc 37 công ty đầu mối và 02 nhà máy lọc dầu báo cáo giá thành XD cho Liên bộ để tính giá thành bình quân của các đơn vị này làm cơ sở so sánh đối chiếu, làm hệ số quy đổi tính toán đưa ra quyết định giá bán lẻ. Tuy nhiêngiá bán lẻ không thấp hơn giá thành bình quân của các đơn vị này để đảm bảo DN có lãi trên cơ sở giá thành bình quân chung. Nếu đơn vị nào quản lý yếu kém, giá thành cao thì sớm bị đào thải, còn đơn vị nào tiết kiệm chi phí thì chắc chắn lợi nhuận sẽ tăng (Giáthành này là giá thực tế dùng để hạch toán trên sổ sách kế toán và báo cáo thuế, DN tự chịu trách nhiệm về tính trung thực, có chế tài xử phạt trong Luật quản lý thuếchứ khôngphải giá tạm tính). Đồng thời khi trích lập quỹ bình ổn XD cũng phải tính đến sao cho giá bán lẻ phải cao hơn giá thành bình quân của XD và có dư địa để DN tái đầu tư để phát triển và hạn chế khó khăn khi giá dầu thô thế giới biến động mạnh.

( Công thức này tính theo từng loại XD cụ thể)
( Công thức này tính theo từng loại XD cụ thể)

Điều này sẽ tránh được tính đặc thù của XD là lúc ký hợp đồng thời hạn nhập khẩu về từ 2-5 tháng trước, lúc đó giá dầu thô có thể 65-70 USD/thùng còn hiện nay chỉ trên dưới 30USD/thùng nhưng về nguyên tắc tài chính kế toán DN cũng phải hạch toán vào giá thành bình quân không sót đồng nào để bán, nên bán theo giá hiện tại thì càng bán càng lỗ. Đó là chưa kể đến DN đầu mối phải bảo đảm ổn định mức dự trữ quốc gia về XD bắt buộc về khả năng cung ứng. Chính vì vậy mà công thức tính giá cơ sở hiện nay chỉ mang tính tham khảo chứ không thể phù hợp để áp dụng do có độ trễ và chênh lệch quá lớn…
DNKD thì phải có lãi để tái đầu tư. Vì vậy, việc tính toán làm sao để có mức giá ít gây tác động, ít gây xáo trộn thị trường nhất mới là giải pháp tối ưu hiện nay trong nền kinh tế nhiều thành phần./.

TS Giang Chấn Tây

Thích và chia sẻ:


Bài liên quan

Hiệp hội kinh doanh xăng dầu: không thiếu xăng dầu

Lê Mạnh Hùng

Giá xăng có giảm xuống dưới 10.000 đồng/lít?

Lê Mạnh Hùng

Giá xăng còn 12.000 đồng một lít

Lê Mạnh Hùng

Xăng RON95 giảm giá trong ngày làm việc đầu năm

Lê Mạnh Hùng

Giá vàng, dầu tăng dựng đứng sau khi Mỹ tiêu diệt tướng Iran

Lê Mạnh Hùng

Ngày cuối năm 2019, giá xăng dầu đồng loạt tăng nhẹ

Lê Mạnh Hùng

Giá xăng, dầu (26/12): Nối tiếp đà tăng

Lê Mạnh Hùng

Sau 2 lần tăng, giá xăng hôm nay sẽ biến động ra sao?

Lê Mạnh Hùng

“Với cách làm như hiện nay, không nên giữ lại Quỹ Bình ổn xăng dầu”

Lê Mạnh Hùng

Giá xăng, dầu (7/12): Tăng mạnh

Lê Mạnh Hùng

PVN cam kết nguồn gốc và tập trung cho chất lượng xăng dầu

Lê Mạnh Hùng

Sắp có chế tài mạnh xử lý buôn lậu và gian lận thương mại xăng dầu

Lê Mạnh Hùng

Viết bình luận